رویدادهای هنری ایران

ثبت تعزيه در فهرست معنوي ميراث‌معنوي پايان يافت. جالب اينجاست كه مسئولان در اين‌باره هيچ همكاري نداشتند جز پژوهشگاه سازمان ميراث‌فرهنگي. عظيم موسوي كارهاي مربوط به تهيه اطلاعات و ساخت فيلم تعزيه را شخصا انجام داده و البته معاون‌وزير براي اين مهم وقت نداشته‌است.

چندی پیش خبر ثبت جهانی تعزیه به همراه آیین‌های پهلوانی، موسیقی مقامی بخشی‌های شمال خراسان و نیز مهارت‌های سنتی بافت فرش کاشان و فارس در فهرست میراث معنوی یونسکو مخابره شد.
این اتفاق درحالی رخ داد که در پنجمین نشست کمیته پاسداشت میراث معنوی یونسکو که در کنیا درحال برگزاری بود، 45 اثر ازسوی 130 کشور عضو کمیته جهانی میراث ناملموس ارائه شده بود.
پرونده ثبت جهانی تعزیه از سال 1384 مفتوح شده بود که به دلیل ناقص بودن مدارک ارسالی برای تحقیق و بررسی پیرامون آن در یونسکو و یا عدم تطابق مدارک ارسالی با استاندارهای این سازمان، روند ثبت جهانی آن به تاخیر افتاد و نهایتا هفته گذشته این پرونده نیز توانست درکنار پرونده‌های دیگر ایرانی به ثبت جهانی برسد.
عظیم موسوی، مسوول پرونده ثبت جهانی تعزیه، در گفتگو با خبرنگار ایلنا در این خصوص گفت: این پرونده چهار سال پیش با مسوولیت خانم لاله تقیان به جریان افتاده بود و به توفیقاتی هم رسید اما ظاهرا مدارک ارسالی مورد پسند مسوولان کمیته ثبت واقع نشده بود. پیش از این آقای ناصر تقوایی یک فیلم درباره تعزیه ساخته بود که در یونسکو به آن ایراد گرفتند و من مجبور شدم خودم فیلم دیگری را بسازم که مورد قبول واقع شد و هفته گذشته هم مجددا در یونسکو مطرح و برای ثبت جهانی تصویب شد.
وی افزود: زمستان سال گذشته، مسوولیت پیگیری این پرونده به من سپرده شد درحالی‌که من تنها دو ماه و نیم زمان داشتم تا پرونده را تکمیل کنم و به یونسکو بفرستم زیرا مدارکی که تا پیش از آن فرستاده بودند، یا ناقص بود یا خواسته‌ي کمیته ثبت جهانی یونسکو را برآورده نمی‌کرد.
موسوی درخصوص ایرادات وارده به این پرونده گفت: در جریان نیستم آنها به چه چیزهایی ایراد گرفته بودند اما به هر حال این کمیته نمی‌خواست تنها فیلم تعزیه را ببیند بلکه می‌خواستند بدانند تعزیه چیست، چه کارکردی دارد و اینکه چگونه و درکجاها اجرا می‌شود و این فیلم نمی‌بایست از ده دقیقه بیشتر می‌شد.
وی توضیح داد: من از آرشیو فیلم‌هایی که از تعزیه مناطق مختلف گرفته شده بود، استفاده کردم و برخی تصاوير تازه را نيز خودم فیلمبرداری کردم و برای آنها فرستادم؛ ضمن آنکه یک پرونده‌ي چهل صفحه‌ای بود که باید به آن پاسخ می‌گفتیم و حتی در مرحله اول، پاسخ هایی را که من فرستادم، مورد اشکال دانستند و دوباره تکمیل کردیم و فرستادیم که خوشبختانه مورد تصویب قرار گرفت.
این پژوهشگر تعزیه درخصوص مزایای ثبت در کمیته جهانی میراث ناملموس یونسکو اظهار کرد: هر آیینی که ثبت جهانی شود، برای ماندگاری مورد حمایت جهانی قرار می‌گیرد و تعزیه هم همینطور است.
وی درباره مشارکت کشورهای دیگر در این پرونده گفت: با هیچ کشور دیگری در آیین تعزیه مشترک نیستیم و نام هیچ کشوری در آیین تعزیه برای ثبت جهانی نیامده است. حتی کشور ترکیه ادعا کرد که تعزیه مال آنجاست و آنها هم کارهایشان را ارائه کردند و ما هم مدارکمان را فرستادیم اما درنهایت متوجه شدند اگر تعزیه به جاهای دیگر نفوذ کرده است، زادگاهش ایران بوده است.
موسوی ادامه داد: قبل از ما ترکیه اقدام به ثبت تعزیه به نام خودش کرده و پرونده‌ای درست کرده بود. در اين نشست ما باید ثابت می‌کردیم تعزیه متعلق به فرهنگ ایرانی است همانطور که مولانا متعلق به ایران است و نه ترکیه و نهایتا هم موفق شدیم.
وی درخصوص همکاری نهادهای مرتبط برای ثبت تعزیه گفت: فقط پژوهشگاه میراث فرهنگی با من همکاری کرد. هیچ جای دیگر حتی معاون وزیر ارشاد به من وقت نداد که این مساله را با آنها مطرح کنم زیرا ما مشکلات زیادی برای ساخت فیلم و تامین بودجه‌های مربوط به جمع آوری اسناد داشتیم. حتی به ما وقت صحبت ندادند؛ چه برسد که به من امکانات بدهند؛ هیچ همکاری‌ای نکردند. هزینه‌ای را که صرف این پروژه شد، من از میراث فرهنگی گرفتم و مقداری از آن را از هزینه شخصی گذاشتم چون هزينه‌ي ارايه شده کم بود.
مسوول پرونده ثبت جهانی تعزیه از برگزاری مراسم جشنی برای این اتفاق، اظهار بی‌اطلاعی کرد و گفت: اگر هم بخواهد اتفاقی بیفتد و مراسمی برگزار شود، ده تا صاحب پیدا می‌کند درحالیکه ما هنوز تسویه حساب مالی را هم انجام نداده‌ایم. به هرحال هدف ما این بود که تعزیه را به ثبت جهانی برسانیم که خوشبختانه محقق شد.
ایلنا